انقلاب طرح نموده است ، سابقه دارد و شما مىتوانيد همين هدف را در عناصر و پديده‌هاى دينى و فرهنگى گذشتگان به خوبى مشاهده كنيد . بعنوان مثال در نتيجه گيرى از قصّه‌ها و اساطير آفريقاى باستانى جملات زير بدست آمده است : « انديشه‌هاى لطيف فلسفى و باورداشتهاى متعالى مذهبى ، پا بپاى خرافه گرائى و گمانهاى ساده لوحانه و كودك پسندانه ، عموما در افسانه‌ها منعكساند . اسطوره‌ها همانند كانهاى زغال سنگ ، انبوهى از زغال ، و رگه‌هاى الماس را با هم و درهم دارند . از اين روى تا اسطوره كاوى ، نسج افسانه‌ها را ، از شكل قصّه گونهء آنها به واحدهاى اوّليّهء فكرى ، به نخستين ياخته‌هاى تشكيل - دهندهء عقيدتى آنها ، باز پس نكاود ، ما هرگز به گوهرهاى مكنون و پايدار لطائف انديشهء بشرى ، در بطن اسطوره‌ها پى نخواهيم برد . در حقيقت صرفنظر از جنبهء تفريحى ، و لالائى گويانهء افسانه‌ها - آنچه كه مطالعه در اسطوره‌ها را براى پژوهندگان تاريخ رشد فكر فلسفى ، براى تجلَّى جويان وجدان عامّ بشرى ، براى مردم شناسان ، براى جامعه شناسان ، براى كارشناسان مقايسه اى اديان ، براى آرمانشناسان و ديگر انديشمندان علوم انسانى و ادبيّات عامّيانه ، اجتناب ناپذير مىسازد ، انعكاس وجود همين ديرينترين ذخائر فكرى و ناآگاه اقوام مختلف در اسطوره‌ها است . » ( 1 ) ولى اين حقايق انسانى براى هر جامعه و دورانى از همهء جهات يكسان تلقّى نمىگردد . مثلا حقائق اقتصادى زمانى آن انگيزگى را ندارد كه همهء شئون بشرى را تحت الشّعاع خود قرار بدهد ولى در زمانى با اجتماع شرايطى مناسب انگيزگى مزبور را پيدا مىكند و بطور كلَّى چنان كه در عوامل محرّك تاريخ گفتيم : هر يك از آن عوامل بمقتضاى شرايط و اوضاع و احوال مىتواند در سير تاريخ و بروز كيفيّتهاى اوّليّه و ثانويّه تأثير اساسى داشته باشد .

--> ( 1 ) . آفريقا - افسانه‌هاى آفرينش تأليف يولى باير ترجمهء ژ . آ . صديقى ص 177 و 178 .